Verlichtingstoestellen voor openbare verlichting worden gehomologeerd door de commissie CE4_005. De te volgen stappen zijn te vinden op de pagina  homologatie voor openbare verlichting .

 Een LED-straatverlichtingstoestel heeft een verwachte levensduur van 50.000 tot 100.000 bedrijfsuren, afhankelijk van de kwaliteit van het materiaal en de gebruiksomstandigheden (temperatuur, vochtigheid, aan/uit-cycli, enz.).
Dat komt neer op 12 tot 25 jaar gebruiksduur voor straatverlichting, aangezien straatlantaarns in België gemiddeld slechts 4.000 tot 4.500 uur per jaar branden.

Verlichtingssysteem dat niet langer alleen statisch ‘aan of uit’ staat, maar dat geconnecteerd, programmeerbaar en aanpasbaar is.

Het combineert hedendaagse verlichtingstoestellen (vaak LED), met sensoren, communicatietechnologieën en desgevallend met artificiële intelligentie.

Als het toestel zich op een federale weg bevindt (zoals een autosnelweg), valt het onder de verantwoordelijkheid van de gewesten (Vlaams Gewest, Brussel-Mobiliteit en SPW). Gemeentelijke straatverlichting wordt beheerd door de gemeentelijke netbeheerder. Vind de elektriciteitsnetbeheerder in je gemeente via

 volgende link.

Tot nu toe is er geen uniforme federale wet die algemene normen voor lichtvervuiling voor het hele grondgebied vastlegt. De bestaande maatregelen zijn ofwel regionaal of lokaal en worden toegepast in functie van de gemeente (stedelijk, kwetsbaar of natuurgebied) of voor specifieke projecten. Er zijn wel verschillende voorschriften, initiatieven en normen in België die tot doel hebben lichtvervuiling te beperken of op zijn minst de effecten ervan te milderen:

Het Plan Lumières 4.0 (Wallonië)

Het verminderen of uitschakelen van de straatverlichting 's nachts.

Toepassing van Europese normen voor optische emissies (fotobiologische risico's)
Algemene politievoorschriften inzake reclame & lichtreclame

• ‘Plug&Play’ toestellen zijn kleine compacte en mobiele toestellen die elektriciteit produceren en die eventueel elektriciteit op het distributienet kunnen zetten door de stekker in het stopcontact te pluggen.
• Voorbeelden: balkonzonnepaneeltoestellen en kleine mobiele batterijen met een huishoudelijke stekker, maar ook batterijen voor elektrische voertuigen die in twee richtingen kunnen laden (“on board chargers”), mobiele generatoren voor werven en evenementen.

De ‘Plug&Play’ toestellen laten toe aan de gebruikers om zelf hun eigen elektriciteit te produceren op een eenvoudige en flexibele manier. Ze kunnen eenvoudig worden ingeplugd en verwijderd, wat ze uiterst geschikt maken voor huishoudelijk gebruik.

De mobiele zonnepanelen en andere ‘Plug&Play’ toestellen kunnen eenvoudigweg via o.a. commerciële websites en doe-het-zelf zaken worden aangeschaft.

Sinds 17 april 2025 mogen ‘Plug&Play’ toestellen in het stopcontact worden geplugd, op voorwaarde dat ze een CE-markering dragen (toont aan dat het toestel geëvalueerd werd en beantwoordt aan de Europese normen rond veiligheid, gezondheid en bescherming van het leefmilieu) en gehomologeerd* zijn door Synergrid, de sectororganisatie van de netbeheerders (Fluvius, Sibelga, Ores, Resa, AIEG, AIESH en REW).

*https://www.synergrid.be/images/downloads/Synergrid_Plug-and-play_lijst-liste_NL-FR.pdf

• De homologatie is een proces uitgevoerd door Synergrid, de sectororganisatie van de netbeheerders (Fluvius, Sibelga, Ores, Resa, AIEG, AIESH en REW), om na te gaan of de aangeboden ‘Plug&Play’ toestellen voldoen aan de technische voorschriften (C10/11) van de distributienetbeheerders om de veiligheid en stabiliteit van het distributienet te waarborgen.
• Het homologatieproces is verplicht voor ‘Plug&Play’ in België.

De gehomologeerde ‘Plug&Play’ toestellen worden opgenomen in een Plug&Play lijst (extract van  C10/26) die Synergrid up-to-date houdt op haar website:

https://www.synergrid.be/images/downloads/Synergrid_Plug-and-play_lijst-liste_NL-FR.pdf

OPGELET: het gaat doorgaans enkel om de ‘omvormers’ die zijn gehomologeerd, dit is het onderdeel van uw zonnepaneel of batterij dat de connectie maakt tussen het productiegedeelte van uw zonnepaneel of batterij en het stroomnet.

U moet dus controleren of het merk en de productreferentie van de omvormer (of van het geheel waarin hij ingebouwd is) in de overzichtslijst Plug&Play C10/26 voorkomt. Indien niet, mag u het toestel niet plaatsen en inpluggen.

• Volgens het AREI (het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties) worden de toestellen als een product beschouwd. Ze maken dus geen deel uit van uw (vaste) elektrische installatie. U hoeft ze dus niet te laten keuren.
• Mocht u toch aanpassingen laten doen aan uw elektrische installatie om zo’n ‘Plug&Play’ toestel te installeren dan volgt mogelijk de keuringsplicht volgens het AREI.

• Draagt uw ‘Plug&Play’ toestel het CE-merk en is het gehomologeerd? Dan kunt u het zelf in gebruik nemen.
• Mochten er twijfels zijn over de veilige samenwerking met uw elektrische binnen- installatie? Raadpleeg dan best een installateur of elektricien.

• Indien u een ‘Plug&Play’ batterij heeft, al of niet gecombineerd met een zonnepaneel, en indien deze elektriciteit kan injecteren op het distributienet, dan mag u met de toestellen samen niet meer injecteren dan wat uw zonnepaneel kan injecteren op het distributienet.
• Om dat te garanderen moet u volgens de huidige voorschriften een vermogensbeheerssysteem (EMS, HEMS, …) voorzien dat een meting nodig heeft op het toegangspunt. De meting gebeurt :
  • Ofwel via de P1 poort van de digitale meter van de netbeheerder. Dit kan u doorgaans zelf via een “dongle”;
  • Ofwel met de zogenaamde ‘EnFluRi-sensor’, die moet worden voorzien bij de hoofdmeter in de zekeringskast. Daarvoor kunt u een installateur raadplegen.

• Die “dongle” of EnFluRi-sensor communiceert met de batterij die een automatische vermogensregeling moet bevatten.
• In de lijst met gehomologeerde toestellen is voor Plug&Play’ batterijen altijd een combinatie van een batterij met een EnFluRi-sensor en/of mogelijkheid tot meting via de P1 poort opgenomen. Beiden (omvormer + meetsysteem) worden samen gehomologeerd door Synergrid.

Vanaf 15 oktober 2025 kan de P1-poort van de digitale meter gebruikt worden als volwaardig alternatief voor de EnFluRi sensor voor de aansturing van je stekkerbatterij (“Plug&Play batterij”). Hierdoor wordt het mogelijk om stekkerbatterijen eenvoudig en zonder extra hardware aan te sluiten via een Plug&Play principe. Let wel: het aangesloten toestel moet steeds gehomologeerd zijn en dus op de lijst C10/26 staan.

Vlaanderen:

• Een aanmelding is verplicht als:
  • men een terugleververgoeding wenst voor zonne-energie die men op het distributienet zet, tenzij er reeds een vaste zonnepanelen-installatie opgesteld staat.
  • als er nog geen digitale meter aanwezig is. De aanmelding moet gebeuren binnen de 30 dagen.
  • het gecombineerde omvormervermogen (zie Q&A 6) groter dan of gelijk is aan 800 W. De aanmelding moet gebeuren binnen de 30 dagen.

• Er is geen aanmelding verplicht als:
  • de ‘Plug&Play’ toestellen een gecombineerd omvormervermogen hebben van minder dan 800 W als er al een digitale meter opgesteld is in uw woonst.

• OPGELET: in dit geval krijgt u geen terugleververgoeding voor teruggeleverde zonne-energie, tenzij:
  • er al een vast opgestelde zonnepanelen installatie aanwezig is waarvoor u een terugleveringscontract hebt afgesloten.
  • u toch uw ‘Plug&Play’ toestel(len) aanmeldt.

Wallonië & Brussel:

• Elk ‘Plug&Play’ toestel moet worden aangemeld bij de distributienetbeheerder.

Vlaanderen:

Fluvius: u meldt de toestellen aan via ‘Mijn Fluvius’. De aanmeldingsprocedure is afhankelijk van het soort toestel (zonnepaneel, batterij/opslagsysteem).

Wallonië:

• Ores: aanmelding via ‘Nouvelle production d’énergie - déclaration’
• Resa: aanmelding via ‘Installer une production décentralisée <= 10kVA - notification’
• AIEG : aanmelding via ‘Procédure de notification’
• AIESH: aanmelding via ‘Formulaire de notification’
• REW: aanmelding via ‘Installation “plug-and -play”’

Brussel:

Sibelga: u meldt de toestellen aan via ‘Melding zonnepanelen’ en ‘Melding batterij’

• Raadpleeg bij twijfel een installateur om te bekijken of de stroomkring van het stopcontact waarin u het toestel plugt, de belasting aankan en of het veilig is om uw toestel te gebruiken. Gebruik geen verlengkabel voor ‘Plug&Play’ toestellen maar plug ze rechtstreeks in een vast stopcontact.
• Raadpleeg uw Vereniging van Mede-Eigenaren (VME, voor appartementsgebouwen), stad of gemeente om te bekijken of er extra regelgeving geldt. In sommige gevallen kan het zijn dat zij beperkingen opleggen voor het gebruik van ‘Plug&Play’ toestellen.
• Volg de installatie- en veiligheidsinstructies van de leverancier of fabrikant van de ‘Plug&Play’ toestellen.
• Zie ook Nieuwsbrief met aandachtpunten voor de gebruikers.

• In principe wordt het vermogen van Plug&Play toestellen vandaag beperkt tot 2.600 W, gezien ze op een stroomkring in de woonst kunnen worden aangesloten (cf. Algemeen Reglement op Elektrische Installaties (AREI)).

OPGELET: in de Gewesten wordt vandaag reeds door verschillende instanties aangeraden om het gecombineerd omvormervermogen van ‘Plug&Play’ toestellen te beperken tot 600 W à 800 W uit veiligheidsoverwegingen.

De kans bestaat trouwens dat dergelijk vermogen zal worden opgelegd door de overheid.