Elektriciteitsstromen

Synergrid verzamelt bij haar leden gedetailleerde gegevens over de elektriciteitsstromen die door hun netwerk lopen. Deze cijfers geven een beeld van het gebruik van het Belgische elektriciteitsnet tijdens het voorbije jaar.

Aan de hand van de verzamelde historische gegevens kan ook de evolutie doorheen de jaren worden weergegeven.

ELEKTRICITEITSSTROMEN IN BELGIE IN 2024 (In TWh)

Het stroomschema is een weergave waarmee de elektriciteitsstromen tussen de spelers in het Belgische net kunnen worden gevisualiseerd.
Het geeft een gedetailleerd overzicht van de Belgische elektriciteitsproductie, invoer en uitvoer, en het eindverbruik. Elke pijl staat voor een elektrische overdracht en is evenredig met de hoeveelheid verplaatste elektriciteit.

Stroomschema

(+/- … = verschil t.o.v. 2023)

Historische elektriciteitsstromen in België

Belgische elektriciteitsproductie

België produceert een deel van zijn elektriciteit op basis van een energiemix van fossiele (kernenergie, gas, enz.) en hernieuwbare energiebronnen (zonne-energie, onshore en offshore). De elektriciteitsproductie vindt plaats op twee niveaus van het net:

Transmissienet (Elia): Het grootste deel van de elektriciteit (61% van de totale elektriciteitsproductie in 2024 in België) wordt geproduceerd door elektriciteitsproducenten en in het transmissienet geïnjecteerd (45,9 TWh). Het gaat om grote elektriciteitsproductie-installaties zoals de kerncentrales van Doel en Tihange, offshore windmolenparken en thermische centrales op aardgas.
De details van de elektriciteitsmix voor 2024 kunnen worden geraadpleegd op de website van Elia.
De eindklanten van het transmissienet, zoals grote industriële spelers, produceren ook elektriciteit. Deze productie vertegenwoordigde 11 % (8,1 TWh) van de Belgische productie in 2024.

Distributienet (DNB): Verschillende elektriciteitsbronnen, zoals wind- en zonneparken, biomassacentrales en industriële warmtekrachtkoppelingssystemen, zijn rechtstreeks opgenomen in het distributienet. Deze bronnen maakten een lokale en gedecentraliseerde productie van 20% (15,1 TWh) van de Belgische productie in 2024 mogelijk.

Particulieren produceren ook elektriciteit, voornamelijk via zonnepanelen, en gebruiken deze voor eigen verbruik of injecteren deze in het distributienetwerk. De elektriciteitsproductie van deze kleine installaties vertegenwoordigt 8% (6,4 TWh) van de totale elektriciteitsproductie in België.

Bovenstaande grafiek laat een duidelijke afname zien van de elektriciteitsproductie op het transmissienetwerk. De productie op het niveau van het distributienet blijft toenemen. Dit kan worden toegeschreven aan de groeiende investeringen in duurzame energiebronnen.

Door al deze stromen op te tellen, bekomt men een cumulatieve grafiek van de elektriciteitsstromen die op het net worden geproduceerd. Deze grafiek geeft de totale hoeveelheid elektriciteit weer die elk jaar op het net wordt geproduceerd.

De grafiek van de cumulatieve stromen laat zien dat de toename van de productie op het distributienet kleiner is dan de afname van de productie op het transmissienetwerk.
Die schommelingen leiden tot een globale vermindering van de productie

Belgisch elektriciteitsverbruik

Het verbruik wordt beïnvloed door verschillende factoren, zoals klimatologische omstandigheden, economische activiteit, energiebeleid en consumentengedrag. In België wordt elektriciteit op verschillende niveaus van het net verbruikt:

Pompen + verliezen: Pompstations gebruiken elektriciteit om water op te pompen, met het oog op energieopslag. De stuwdammen van Coo (provincie Luik) en Plate-Taille (provincie Henegouwen) zijn twee voorbeelden van pompcentrales in België.

Bij transmissie en distributie van elektriciteit zijn verliezen in het net onvermijdelijk.

Eindklanten op het transmissienet (Elia): Het gaat om de elektriciteit die door de eindverbruikers via het door Elia beheerde transmissienet wordt verbruikt. Dit betreft onder meer industriële sectoren die een stabiele en zeer belangrijke stroomvoorziening nodig hebben.

Belgisch elektriciteitsverbruik

Bij transmissie en distributie van elektriciteit zijn verliezen in het net onvermijdelijk.

Eindklanten op het distributienet: Deze categorie vertegenwoordigt de elektriciteit die via lokale distributienetten aan eindafnemers wordt geleverd. Het betreft voornamelijk huishoudelijk en commercieel verbruik.

Net als voor de Belgische productie kunnen de consumptiestromen worden samengeteld om een cumulatieve grafiek op te stellen.

Het totale verbruik blijft door de jaren heen relatief stabiel en schommelt rond de 80 tot 90 TWh. Het aandeel voor pompen in combinatie met de verliezen is minimaal in vergelijking met de andere categorieën. Het verbruik via het transmissienet (Elia) vertoont de laatste jaren een lichte daling. Het grootste deel gaat naar de distributie aan eindverbruikers, dat meer dan de helft van het jaarlijkse totaal uitmaakt.

Invoer - uitvoer

Door zijn ligging in het geografische hart van Europa beschikt België over een elektriciteitsnet dat met dat van zijn buurlanden is verbonden. Hierdoor kan het elektriciteit uitwisselen met landen als Frankrijk, Nederland en het Verenigd Koninkrijk (zie details van de elektriciteitsmix voor 2024).

De onderstaande grafiek toont de inkomende (import) en uitgaande (export) elektriciteitsstromen aan de hand van balken. De zwarte lijn geeft de netto-invoer weer, dus het verschil tussen invoer en uitvoer. Een positieve waarde betekent dat België netto-importeur van elektriciteit is, een negatieve waarde betekent dat het land netto-exporteur is.

Database

De stroomschema's voor België sinds 2005 zijn opgenomen in de onderstaande bestanden.

Een overzichtsExcel herneemt alle gegevens.