Experten zijn deskundigen binnen een bepaald domein van de normalisatie. Ze schrijven mee aan normontwerpen, delen hun kennis en ontwikkelen normen in normalisatiecommissies. Bedrijven, overheden en maatschappelijke spelers kunnen experten afvaardigen om hun belangen te vertegenwoordigen. Experten beschikken meestal over een specifieke expertise, waardoor ze een waardevolle bijdrage leveren aan de inhoud van de norm.
Normalisatie werkt in België op een heel gedecentraliseerde manier. NBN vertrouwt bepaalde normalisatieactiviteiten toe aan andere sectorale operatoren. Zij buigen zich over de normalisatieactiviteiten in de sector die hen is toegewezen. Alle normalisatiecommissies en de verantwoordelijke sectorale operatoren vind je in dit schema van de normalisatieprogramma’s.
Een norm is een publiek beschikbare technische afspraak die bepaalt hoe iets ontworpen, getest, gebouwd of geëxploiteerd moet worden. Het is geen wet, maar wetgeving verwijst er vaak naar.
- Zekerheid: Ze verminderen onzekerheid en zorgen dat componenten samenwerken.
- Veiligheid: Installaties en systemen blijven stabiel en veilig.
- Interoperabiliteit: Testresultaten zijn reproduceerbaar.
- Risicobeheersing: Het negeren van normen verhoogt risico’s zoals onveilige installaties en juridische aansprakelijkheid.
Een technische norm wordt juridisch bindend in drie specifieke gevallen:
- Als de wet ernaar verwijst: De wetgever kan in een wet of besluit opnemen dat een bepaalde technische norm verplicht moet worden toegepast.
- Als het in een contract is afgesproken: Twee partijen (bv. een opdrachtgever en een aannemer) kunnen in een contract vastleggen dat het werk moet voldoen aan specifieke ISO- of NBN-normen. De norm wordt dan contractueel (en dus juridisch) bindend tussen die partijen.
- Bij aansprakelijkheid (de 'zorgplicht'): Zelfs als een norm niet wettelijk of contractueel verplicht is, kan een rechter er toch naar kijken. Als er een ongeluk gebeurt, zal de rechter beoordelen of een partij 'zorgvuldig' heeft gehandeld. Het niet-volgen van een breed geaccepteerde veiligheidsnorm (zoals een NBN-norm) kan dan worden gezien als nalatigheid, wat leidt tot juridische aansprakelijkheid.
Geharmoniseerde normen bijvoorbeeld zijn Europese normen die officieel gekoppeld zijn aan Europese wetgeving zodat conformiteit met die normen gelijkstaat aan conformiteit met de wet.
